İsrail Vatandaşlığı

İsrail demokratik bir ülke olmasına rağmen bir göçmenlik ülkesi değildir. İsrail vatandaşlığına geçebilmek için bazı yasalar ve düzenlemeler bulunmaktadır. İsrail vatandaşlığına geçmek isteyen bir kişinin İsrail’in Yahudi milletinin ulus devleti olduğunu ve demokratik bir ülke olarak her vatandaşının aynı, eşit haklardan faydalanabileceğini bildiğini ibraz ederek İsrail Devleti’ne sadık kişi ve vatandaş olacağına ve ülkenin yasalarına saygılı olacağına dair yemin etmesi gereklidir. İsrail’in vatandaşlık yasası din, siyasi, ırk ve cinsiyet gözetmeksizin İsrail’de doğan, İsrail’de yaşayan ya da İsrail vatandaşıyla evlenen kişiler için geçerli olmaktadır.

Doğum

Doğum ile vatandaşlık edinme hakkı İsrail vatandaşı olan anne ya da babadan İsrail’de doğan kişilere verilmektedir. İsrail dışında ülkelerde doğan kişiler İsrail’de doğum ile iade yasasına, sürekli ikamet yasasına veya vatandaşlığa geçme hakkına sahip olabilirler. İsrail vatandaşlığına geçirilecek bir çocuğun başka bir ülkede vatandaşlığı bulunmamasına ve İsrail’de doğmuş olması gereklidir. 18 ve 25 yaş arasındaki başvurularda başvurunun yapıldığı günü öncesindeki beş yıl İsrail’de resmi olarak yaşamış olma şartı bulunmaktadır.

Vatandaşlık

İsrail’in devletinin amaçları arasında Yahudileri aynı toprakta birleştirmek vardır. Bu nedenle İsrail Yahudilere vatandaşlık verme konusunda öncelik vermektedir. Yahudi olunduğuna istinaden belge İsrail vatandaşlığına geçilmesi için yeterli olmaktadır.

Türkiye’den İsrail vatandaşlığına başvuru yapmak için İstanbul baş hahamından yazı alınması ve İsrail Göç ve Vatandaşlık Ofisi’ne iletilmesi gereklidir. İsrail Göçmenlik Yasası geri dönüş yasası 1950 ve Vatandaşlık Yasası 1952 yasası olmak üzere ayrılmaktadır. Yahudilerin İsrail’e göçüne Aliyah denir. İsrail vatandaşlığı ülkenin kuruluşundan önce İsrail’in bulunduğu bölgede yaşamaya bağlı olarak ve doğum ile (kişinin başka bir ülkede vatandaşlığı bulunmaması halinde) geri dönüş yasasına göre uygunluk verilmektedir.

Dönüş yasası olarak bilinen vatandaşlık kategorisinde iade yasasına göre vatandaşlık elde edilmektedir. İsrail’in kuruluşuyla şekillenen yasada İsrail’in kapılarının her Yahudi’ye açık olduğu ifade edilmiştir. Bu yasa Yahuci soykırımından kurtulan Yahudiler başta olmak üzere günümüzde de yaşadıkları ülkeden İsrail’e göç eden Yahudileri de kapsamaktadır. Geri dönüş yasası her Yahudi’ye nerede olursa olsun bir Olef (İsrail’e göç eden Yahudi) olarak İsrail’e gelme ve İsrail vatandaşı olma hakkı tanır.

Bu yasayla İsrail’e göç edenler Yahudi olmalıdı. İsrail vatandaşlığı ülkeye varma günü ya da bir Oleh sertifikasının alınmasıyla geçirlilik kazanır. Bu sürece katılan kişi üç ay içerisinde vatandaş olmak istemediğin belirtme hakkına sahiptir. Oleh sertifikası kişinin, halka yönelik tehdit edici bir davranışta bulunulduğu durumlarda kişinin halk sağlığını ya da devletin güvenliğini tehlkeye atan davranışları tespit edildiğinde, kişinin kamu düzenini tehlike atacak bir suç geçmişinin bulunduğu durumlarda geçerliliğini yitirir.

4A Yahudi kökenli dönüş yasasına göre Yahudilerin eş ve çocuklarına da vatandaşlık verilmektedir. 1970 tarihinden beri bu yasaya istinaden göç hakkı, bir Yahudi çocuğunun eşi ve bir Yahudi torununun eşi olan kişinin çocuğunu ve torununu da kapsayacak halde yeniden düzenlenerek uygulanmaktadır. Bu değişikliğin amacı evlilik dolayısıyal aile birleşimini sağlamaktır. Dönüş yasas Yahudilik dinini gönüllü olarak değiştiren kişiler için geçerli olmamaktadır.

İsrail Geri Dönüş Yasasına göre İsrail’de yaşama ve oturum hakkı yasa gereğince uygunluk koşullarını sağlamaları gereklidir. Dönüş yasası gereğince B1 iş vizesi ile İsrail’de bulunan kişiler İsrail vatandaşlarının yaralandığı tüm sosyal haklardan faydalanabilirler. Aliyah, kişisel belgeleri ve Yahudi köklerinin  ispatını sunmayı içerir. İsrail’de yaşamayan Yahudiler gereken şartları sağlamaları durumunda yabancı ülke vatandaşlara uygulanan göç uygulamasının dışında tutularak vatandaşlık başvurusunda bulunma hakkına sahiptir.

İkamet

Vatandaşlık başvursunun yapıldığı günden önceki beş yıl içerisinde en az üç sene İsrail’de yaşama zorlunluluğu bulunmaktadır. 1948 tarihinde devletin kurulmasından sonra İsrail’de kalan kişiler 1952 Uyrukluğunun Yasası yürürlüğe girene kadar yaşama veya dönüş yolu ile İsrail vatandaşı olabilmektedirler. İsrail İçişleri Bakanlığı’nın inisiyatifine bağlı olarak İsrail vatandaşlığına geçebilirler.

Özel şartla İsrail vatandaşlığına geçiş yapmak isteyen kişileri için düzenlenen vatandaşlık yasasında kişinin başvurunun yapıldığı günden önceki beş yılın en az üç yılını İsrail’de resmi olarak ikamet etmek ve diğer ülke vatandaşlığından ayrılma koşulu aranmaktadır.

Evlilik haricinde İsrail vatandaşlığı alınabilmesi için onursal olarak vatandaşlık verilmesi veya İsrail’in menfaatine dayalı gerçekleştirile İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanmış özel bir durumun olması gereklidir. Aynı zamanda İsrail’de 10 yıl süre kesintisizi işçi olarak çalışmak ya da beş sene süresince sürekli iş istihdamı sağlıyor olmak İsrail vatandaşlığı şartları arasında yer almaktadır.

Göç yasası haricinde İsrail’de uzun süre resmi olarak yaşamış kişilerin ve Musevi ile evli olanların vatandaşlığa geçme hakkı vatandaşlık yasasına göre belirlenir. Yasanın maddeleri İsrail vatandaşlık şartlarına uygun birinin vatandaş olabileceğini açıklar.

Vatandaşlık Yasası’nın 5.maddesine istinaden İsrail vatandaşlığı talebinde bulunanların şu kriterleri karşılamaları gereklidir.

  • Vatandaşlık talebinden önceki 5 senenin 3 senesinde İsrail’de daimi ikamet etme statüsü altında yaşamak.
  • İbranice bilmek
  • Diğer ülke vatandaşlığından ayrılmak

İsrail vatandaşlığına geçildikten sonra kişi kendi ülkesinde askerlik görevini yerine getirse dahi İsrail’de 3 yıl zorunlu askerlik yapmak zorundadır.

Bu durumların haricindeki tüm vatandaşlık istekleri özel durumdur ve İçişleri Bakanlığı’nın inisiyatifinde bulunmaktadır. İçişleri Bakanlığı sporculara ve İsrail’de ticari yatırım ya da insani yardımda bulunan kişilere vatandaşlık da vermektedir.

Aile Birleşimi ile İsrail Vatandaşlığı

Yabancıların İsrail’de göç ve vatandaşlık seçeneklerinden birisi de aile birleşimi ile vatandaşlıktır. Aile birleşimiyle İsrail Vatandaşlık Kanunu, İsrail vatandaşıyla evlenen yabancı kişilere reken şartları yerine getirmeleri durumunda yasal statüye izin verilmektedir. İsrail vatandaşıyla evlenenler İsrail’de oturum hakkı elde ederler. Kişinin vatandaşlık hakkını kazanması için belirli bir zaman İsrail’de yaşaması ve İbranice bilme şartı bulunmaktadır.

3 yıl geçtikten sonra başvuru sahibinin İsrail’in dinine, kültürüne ve diline olan uyumuna bakılarak vatandaşlık başvuru işlemleri değerlendirilir.  Vatandaşlık ve İsraill’e giriş yasasıyla yabancı kişi İsrail vatandaşıyla evlenerek sürekli oturum izni hakkı kazanır ve tüm sosyal haklardan yararlanır.

İade yasasının kapsamına göre İsrail’de aile birleşimi amacıyla İsrail’e göç eden Yahudilere vatandaşlık hakkı tanınır. Geri dönüş veya iade yasasının dışında Yahudi dinine bağlı olmayan yabancılar İsrail vatandaşıyla evlendiği takdirde gereken şartları yerine getirdikten sonra İsrail vatandaşlığına geçebilmektedir. İsrail vatandaşıyla evlilik yapan kişi en az 3 yıl sürekli olarak İsrail’de yaşamışsa İsrail vatandaşlığı gerçekleştirilir.

İsrail aile birleşimi yasası sadece evliliği kapsamaz. İsrail vatandaşlarının eşleri gibi çocukları da bu yasa kapsamında İsrail sürekli oturum iznini elde ederler. Aile birleşimi yoluyla İsrail vatandaşlığına geçmek isteyen kişi İsrail’in Yahudi Halkının ulus devleti olduğunu ve demokratik vir ülke olarak her vatandaşının eşit haklardan faydalanacağını ve kabul ettiğini ibraz etmesi gereklidir.

Sadece evlilik yoluyla değil A2 öğrenci vizesi ve A3 din insanı vizsiyle de İsrail’e göç etmiş kişilerin eşlerine ve çocuklarına da uzun süreli oturum izni verilir. A2 ve A3 vizesiyle İsrail’de uzun zaman oturum alan kişilerin ailelerine verilen vize türü A4’tür. A4 vizesiyle İsrail’e giriş yapan aile ferdi gereken zamanı İsrail’de geçirirse sürekli oturum izni başvurusunda bulunabilir. Sürekli oturum izni için başvuru yapan kişinin İsrail’e kültürel uyumu gözetilir. A4 vize başvurusu için kişi başvuru formunu doldurup imzalı ve diğer evraklarla birlikte İsrail Konsolosluğu’na beyan etmelidir.

İsrail göç ve vatandaşlık yasasına göre İsrail’de yaşama ve yerleşme hakkı uygun kişilere verilir. Göç yasası haricinde İsrail’de uzun zaman yasal olarak yaşamış kişilerin ve Musevi ile evli olan kişilerin vatandaşlığa geçme hakkı vatandaşlık yasası uyarınca belirlenir.

Aile birleşimi nedeniyle İsrail vatandaşlığı isteğinde bulunan kişiler evlendikten sonra evliliğin sürmesi koşuluyla 3 yıl süreyle kesintisiz olarak İsrail’de yaşamak olmak, İbranice bilmek. Diğer ülke vatandaşlığından çıkmış olmak şartı da bulunmaktadır. Aile Birleşimi sebebiyle  İsrail vatandaşlığı talebinde bulunan kişiler evlendikten sonra evliliğin devam etmesi şartıyla 3 yıl boyunca, kesintisiz olarak İsrail’de ikamet etmiş olmak. İbranice dil bilgisine sahip olmak. Diğer ülke vatandaşlığından çıkmış olmak şartı aranmaktadır.

İsrail Konsolosluğu Resmi Web Sitesi: embassies.gov.il